ዝተሓትመ · Eritrea

ንትካል ቻይና ትኽእል ዝኸውን ኣካል ምምራጽ፡ ንመስረትቲ ኤርትራ

መስረትቲ ኤርትራ ኣብ ቻይና ትካል ክፈጥሩ እንከለዉ እንታይ ዓይነት ኣካል (entity) ከም ዝምረጹ፣ እንታይ ረቛሒታት ከም ዘቕርቡ፣ ከምኡ'ውን ኣብ ግብሪ ንምውላድ እንታይ ስጉምትታት ከም ዝወስዱ ዝገልጽ ግብራዊ መምርሒ።

ኣብ ቻይና ትካል ምፍጣር ንመስረትቲ ኤርትራ ዓቢ ዕድል እዩ፣ ግን ቅድሚ ምጅማር ብዛዕባ ዓይነት ኣካል (entity) ጥንቁቕ ምርካብ የድሊ። እቲ ዝምረጽዎ ኣካል ንግዲ ንምክፋል፣ ግብሪ ንምኽፋል፣ ሓላፍነት ንምውሳንን ዓቐን ንምሕላውን ዓቢ ሽርክቲ ኣለዎ። እዚ ጽሑፍ ግን ጥራይ ሓፈሻዊ ሓበሬታ እዩ፣ ሕጋዊ ወይ ግብራዊ ምኽሪ ኣይኮነን። ቅድሚ ውሳነ ምግባርኩም ምስ ሕጋዊ ኣማኻሪን ሕሱብ ግብርን ብዛዕባ ዅነታትኩም ተመካኸሩ።

1. ቅድሚ ምምራጽ፡ መሰረታዊ ሕቶታት

ቅድሚ ዓይነት ኣካል ምምራጭኩም፡ ነዞም ሕቶታት ብቐዳምነት መልሱ፦

• እንታይ ዓይነት ንግዲ ኢኹም ክትገብሩ ትደልዩ? ንዕቃበ ሸያጢ፣ ንኣገልግሎት፣ ንምርታ ወይ ንንግዲ ኢንተርነት እዩ?
• ካብ ወጻኢ ዘለኩም ወጻኢ ወይ ካብ ውሽጢ ቻይና ዘለኩም ወጻኢ ክትህልዉ ትደልዩ?
• ክንደይ ሰብ ክትቀጥሩ ትሓስቡ? ንእሽቶ ጋንታ ወይ ዓቢ ትካል?
• ሓላፍነትኩም ክሕለው ትደልዩ ድዩ? ወይ ንግድኩም ብቐሊሉ ክምርሓ ትደልዩ?
• መጻኢ ዓቕሚ ንምዕባይ ከመይ ትሓስቡ? ሽርክቲ፣ ወጻኢ ወይ ካብ ውሽጢ ዝመጽእ ወጻኢ?

እዞም መልስታት ንዓይነት ኣካል ብቐጥታ ይጸልዉ። ብዙሓት መስረትቲ ብዛዕባ ሓደ ዓይነት ጥራይ ይሓስቡ፣ ግን ካብ መጀመርታ ንዕላማኹም ዝሰማማዕ ኣካል ምምራጽ ጸኒሑ ብዙሕ ጸገም ይከላኸል።

2. ዋና ዓይነታት ኣካላት

ኣብ ቻይና ንወጻኢ መስረትቲ ዝርከቡ ሓጺር ኣማራጺታት እዞም እዮም፦

2.1 ናይ ወጻኢ ወረቐት (Wholly Foreign-Owned Enterprise — WFOE)

እዚ ንብዙሓት ወጻኢ መስረትቲ ዝርከብ ኣማራጺ እዩ። ትካልኩም ብምሉኡ ንዓኹም ይውነን፣ ኣብ ምምሕዳርን ምርጫን ገዛእ ርእስኹም ትኸውን። ንኣገልግሎት፣ ንንግዲ ወይ ንምርታ ዝኸውን እዩ። ሓላፍነትኩም ብኡንቲ ይሕለው፣ ግን ምስ ምምሕዳርን ግብርን ተዛማዲ ግዴታታት ይመጽእ።

2.2 ሽርክቲ (Joint Venture — JV)

ምስ ቻይናዊ ሽራኽቲ ብሓባር ምስራሕ እዩ። ብዙሕ ግዜ ንውሽጣዊ ዕዳጋ፣ ንምርታ ወይ ንገለ ዝተሓተ ክፍሊታት ኣብ ዝረኣዩ ዓውድታት ይረኣይ። ሓይሉ ኣብ ዝርከብ ሽራኽቲ እዩ፣ ግን ውሳነታት ብሓባር ይውሰኑ፣ ስምምዕ ጥንቁቕ ክኸውን የድሊ።

2.3 ቅርንጫፍ (Branch)

ቅርንጫፍ ናይ ወጻኢ ትካል ኣብ ቻይና ዝተመስረተ እዩ፣ ግን ንወላዲ ትካል ብምሉኡ ይውነን። ንገለ ዓይነት ንግዲ ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል፣ ግን ሓላፍነት ናብ ወላዲ ትካል ይሰጋገር።

2.4 ናይ ወኪል ቤት (Representative Office — RO)

እዚ ንግዲ ብቐጥታ ክገብር ኣይክእልን፤ ንምርማር፣ ንምትሕርሓርን ንምሕጋዝን ጥራይ እዩ። ንመጀመርታ ምርመራ ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል፣ ግን ንግዲ ንምጅማር ዘኽእል ኣካል ኣይኮነን።

3. ንምምራጽ ዝሕግዙ ረቛሒታት

ዓይነት ኣካል ክትመርጹ እንከለኹም እዞም ረቛሒታት ኣብ ግምት ኣእትዉ፦

• ሓላፍነት፦ ውሱን ሓላፍነት ትካል ንግድኹም ይሕልዎ፤ ቅርንጫፍ ግን ሓላፍነት ናብ ወላዲ ትካል ይሰጋገር።
• ዕቃበ ሸያጢ፦ WFOE ንዕቃበ ሸያጢ ዝምልከት ምርጫ ይህብ፤ JV ግን ምስ ሽራኽቲ ምውሳን የድሊ።
• ወጻኢ ንምስሓብን ንምውጻእን፦ ገለ ዓይነታት ኣካላት ንወጻኢ ንግዲ ዝበለጸ ይኸውን። ብዛዕባ ሓደ ዓይነት ንግዲ ዘሎ ሕጋዊ ሓበሬታ ምርካብ የድሊ።
• ግብርን ሕሱብን፦ ነፍሲ ወከፍ ኣካል ንግዲ ዝተፈላለየ ግብራዊ ግዴታ ክህልዎ ይኽእል። ብዛዕባ ግብሪ ወረቐት ብቐጥታ ምስ ሕሱብ ግብር ተመካኸሩ።
• መፍቀድን ምዝገባን፦ ገለ ዓውድታት ተወሳኺ ፍቓድ የድልዮም። ቅድሚ ምጅማር እቲ ዓውዲ እንታይ ፍቓድ ከም ዘድሊ ርግጸኛ ኩኑ።
• ወጻኢ ምስሓብን ምሕዳስን፦ ንመስረትቲ ኤርትራ ወጻኢ ምስሓብ ግዜ ይወስድ። እቲ ዝመረጽኩምዎ ኣካል ነዚ ዅነታት ዘስምምዕ ክኸውን ኣለዎ።

4. ንመስረትቲ ኤርትራ ዝምልከት ሓጺር ምኽሪ

መስረትቲ ኤርትራ ኣብ ቻይና ትካል ክፈጥሩ እንከለዉ፡ ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ወጻኢ ምስሓብን ምምሕዳርን ጽቡቕ ምድላው የድሊ። እዞም ስጉምትታት ኣብ ግምት ኣእትዉ፦

• ብዙሕ ግዜ ንምርመራ መድቡ። ቅድሚ ምዝገባ ብዛዕባ ዓውዲ ንግድኹም፣ ብዛዕባ ቀረጽን ብዛዕባ ወጻኢ ምስሓብን ሓበሬታ ኣክሙ።
• ሕጋዊ ኣማኻሪ ብቕዓት ዘለዎ ምረጹ። ኣብ ቻይና ንወጻኢ ዝምልከት ተመክሮ ዘለዎ ጠበቓ ወይ ኣማኻሪ ምርካብ ኣገዳሲ እዩ።
• ስም ትካል ቅድሚ ምምራጽ መርምሩ። ስም ትካል ኣብ ቻይና ብቐዳምነት ክምዝገብ የድሊ፤ ቅድሚ ምምራጽ ብዛዕባ ተመሳሳሊ ስማት ምርመራ ግበሩ።
• ባንክን ክፍሊትን ኣቐድሙ ምድላው። ናይ ቻይና ባንክ ሕሳብ ምኽፋትን ናይ ወጻኢ ክፍሊት ምስራሕን ግዜ ይወስድ።
• ንመጻኢ ዓቕሚ ምዕባይ ሕሰቡ። ሎሚ ንእሽቶ ጋንታ እኳ እንተኾነ፣ ጸኒሑ ሽራኽቲ ወይ ወጻኢ ክትወስኹ እንከለኹም እቲ ዝመረጽኩምዎ ኣካል ክሕግዝ ኣለዎ።

5. ውሳነ ምግባር

ንብዙሓት መስረትቲ ኤርትራ ዝርከብ መጀመርታ ስጉምቲ WFOE እዩ፤ እዚ ግን ንዅሉ ዓይነት ንግዲ ዝሰማማዕ ማለት ኣይኮነን። ገለ ዓውድታት JV ወይ ቅርንጫፍ ይሓትቱ፣ ገለ ድማ RO ጥራይ ይፈቕዱ። እቲ ዝበለጸ መንገዲ ብዛዕባ ዓውድኩም ጥንቁቕ ምርማር ምግባርን ምስ ብቑዕ ኣማኻሪ ምምካኸርን እዩ።

መዘኻኸሪ፦ እዚ ጽሑፍ ጥራይ ሓፈሻዊ ሓበሬታ እዩ፣ ሕጋዊ ወይ ግብራዊ ምኽሪ ኣይኮነን። ንዅሉ ውሳነ ብዛዕባ ትካልኩም ምስ ፈላጥ ሕጋዊ ኣማኻሪን ሕሱብ ግብርን ብዛዕባ ዅነታትኩም ተመካኸሩ።